Geştalt Kuramının Ortaya Çıkışı
Geştalt kuramının ilkeleri; Wertheimer, Kohler, Koffka gibi Alman psikologlar tarafından geliştirilmiştir. Bu konuda yayınlanan ilk makale, 1912′de Alman yönetim sistemi ve alternatif yönetsel yaklaşımları irdelemek amacıyla Wertheimer tarafından yazılmıştır. Wertheimer söz konusu makalesinde yönetim sisteminin sosyal, ekonomik, siyasal ve tarihsel süreçlerin bir ürünü olduğu görüşünü savunmaktadır. Böylece sosyal olay ve olgulara bütünlük içinde bakılması eğilimi güçlenmiş ve bu bağlamda doğa bilimlerinin indirgemeci ve nedensel yaklaşımları ile toplumsal sorunların çözümlenemeyeceği görüşü, giderek yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu konuda önemli bir başka ürün ise Koffka’nın Principles of Geştalt Psychology adlı eseridir. Koffka, adı geçen eserinde, o dönemde etkin olan davranışçı ekolün, kavram ve dizgelerini sorgulamıştır. Koffka, içebakış yöntemini kullanan davranışçıları, yaşantıları bölerek anlamsız parçalara indirgemekle eleştirmiştir. Gerçekte Koffka da davranışları çözümlemek açısından ilke olarak içebakış yöntemini benimsemektedir. Fakat ona göre içebakış yöntemi, davranışçılar tarafından tekdüze ve mekanik bir anlayışla kullanıldığı için bu yolla bütünün bilgisine ulaşılamaz. Oysa içebakış yöntemi, organizmanın dış dünyayı ve orada yer alan uyaranların organizma tarafından nasıl algılandığını anlamak amacıyla kullanılmalıdır. Çünkü uyaranları anlamlandıran, organizmanın algısal alanı ve bu alanı yönlendiren zihinsel süreçlerin işleyişidir. Algıda bütünlük, önyaşantılar ve öznel bilinç boyutlarından varlık bulur.
Son Yorumlar