Filika.Net

Klasik ve edimsel koşullama kuramları, alanyazında, bağsal öğrenme veya davranışçı kuramlar olarak adlandırılmaktadır. Söz konusu yaklaşımların bağsal öğrenme kuramları olarak adlandırılması, uyaran-tepki arasındaki ilişkiler üzerinde odaklanmasından, davranışçı kuramlar olarak adlandırılması ise uyaran-davranım örüntüsüne verdikleri önemden gelmektedir. Her iki kuramsal yaklaşımda da davranış edinme; koşullama ve pekiştirme süreçleri ile açıklanmaktadır. Ne var ki, tüm öğrenmeler, koşullama yoluyla açıklanamaz. Bu bağlamda bilişsel yaklaşımlar, klasik ve edimsel koşullama kuramlarına tepki olarak doğmuştur.

Bilişsel öğrenme kuramına göre, insanlar bir problem durumuyla karşı karşıya geldiklerinde o durumun özgün dinamikleriyle etkileşerek öğrenirler. Buna göre öğrenme; önbilgilerin yeni bağlantılar (associations) kazanması, probleme ilişkin bilgilerin depolanması (storing) ve uygun çözüm seçeneklerinin belirlenmesi (defining) şeklinde kuramlaştırılabilecek üç temel süreç içinde oluşur. Başka bir deyişle öğrenme, bilişsel süreçler ve yapılar (cognitive proceses andpattern) ile ilişkilidir. Burada bilişsel kavramı, duyu organları tarafından alınan girdilerin (input) algı ve bellek süreçlerinde işlenerek çıktıya (output) dönüştürüldüğü zihinsel etkinlikler dizisini tanımlamaktadır. Dolayısıyla bilişsel kurama göre öğrenme, organiz­manın geçirdiği yaşantılar yoluyla yeni deneyim ve bilgilere ulaşmasına bağlıdır.